چگونه برای ایده محصول یا خدمت جدید، تحقیقات بازار انجام دهید؟

تحقیقات بازار، قدم اول در تبدیل ایده محصول یا خدمت به کسب‌و‌کاری پذیرفتنی از سوی بازار است. تحقیقات بازار مرتبط با محصول یا خدمتی جدید، عموما با گامی مهم تحت عنوان اعتبارسنجی بازار(Market Validation) شروع می‌شود. اعتبارسنجی بازار یعنی تست و بررسی مفهومی محصول یا خدمت موردنظر در بازار هدف. به عبارتی به جای تولید محصول واقعی یا ارائه خدمت و سپس سنجش آن در بازار هدف، ابتدا فرضیه‌ها و مفاهیم مرتبط با ایده محصول یا خدمت، مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.

متخصصان تحقیقات بازار، عموما، ۴ تا ۸ هفته را به اعتبارسنجی بازار اختصاص می‌دهند. هرچند این رویکرد در کسب‌و‌کارهای مختلف هم‌چنان رایج هست، اما این مدت زمان برای استارت‌آپ‌ها و کارافرینانی که از رویکرد «نوپای ناب» استفاده می‌کنند، زیاد است و باید مراحل اعتبارسنجی بازار را در طی ۵۴ ساعت تا یک هفته انجام دهند! این صرفه‌جویی زمانی که به کمک استفاده ترکیبی از فناوری پرسشنامه آنلاین و مصاحبه رو در رو قابل تحقق است، امروزه، مورد توجه و استقبال بسیاری از مدیران بازاریابی و مشاوران تحقیقات بازار در دنیا قرار گرفته است.

در ادامه با اصول طراحی نظرسنجی و پرسشنامه تحقیقات بازار با هدف اعتبارسنجی ایده آشنا شوید.

اصول انجام موفق اعتبارسنجی بازار

پرسشنامه و مصاحبه اعتبارسنجی ایده در بازار باید به سه سوال پاسخ دهد:

۱. بازار هدف شامل چه کسانی است؟

۲. آیا ایده محصول یا خدمت، مورد تقاضا و پذیرفتنی هست؟

۳. افراد حاضرند چه میزان پول برای آن پرداخت کنند؟

۱. بازار هدف: شما، احتمالا، حتی پیش از آنکه محصول یا خدمت را دقیقا تعریف کنید، تصویری از مشتریان و بازار هدف در ذهن خود دارید. اما واقعیت این است که نباید به حدس و گمان‌ها و فرضیات ذهنی خود اتکا کنید و باید بازار هدف را بشناسید.

بنابراین پرسش‌هایی را شامل اطلاعات جمعیت‌شناختی مانند درآمد، سن، جنسیت در کسب‌و‌کارهای B2C یا شرکت‌شناختی مانند نوع کسب‌و‌کار، صنعت مربوطه، نقش شغلی در کسب‌و‌کارهای B2B به همراه پرسش‌های رفتاری در مورد سبک زندگی یا سبک و اهداف کسب‌‌و‌کاری بازار هدف باید در پرسشنامه تحقیقات بازار خود بگنجانید؛ مثلا اگر ایده شما یک اپلیکیشن است در مورد نحوه و میزان استفاده از گوشی موبایل بپرسید؛ اگر ایده شما یک خوراکی میان‌وعده است در مورد عادات غذایی بپرسید.

بیشتر بخوانید: راهنمای شناخت مشتریان به کمک پرسونا

هوشمندانه، ۴ تا ۵ سوال که فکر می‌کنید نشان‌دهنده علاقه افراد به ایده شما خواهد بود را بپرسید. هم‌چنان که سوال‌های این بخش را طراحی می‌کنید، به این فکر کنید که چگونه به مخاطبان دسترسی پیدا خواهید کرد؛ در مکان‌های فیزیکی مرتبط با شبکه‌های اجتماعی؟ از طریق افراد تاثیرگذار؟ به کمک پیشنهاد مشوق و انگیزش؟

وقتی مرحله جمع‌آوری داده‌ها پایان یابد، اطلاعات این بخش برای دسته‌بندی و بخش‌بندی بازار قابل استفاده خواهد بود. هم‌چنین از اطلاعات پرسشنامه می‌توان فهمید که چه افراد یا گروهی انگیزه لازم برای مصاحبه رو در رو و بررسی دقیق‌تر ایده خدمت یا محصول را دارند.

در پُرس‌لاین، از ویژگی «فیلترهای پیشرفته و چندسطحی» برای بخش‌بندی بازار استفاده کنید.

۲. تقاضای محصول/خدمت: برای اندازه‌گیری تقاضا، اول، در مورد محصول/خدمت مشابه و رقبای فعلی بپرسید. آیا افراد از محصولات رقیب استفاده می‌کنند؟ چه‌چیزی در مورد آن محصولات یا خدمات ضعیف است؟ اولین بار چگونه و کجا با آن محصول/خدمت آشنا شده‌اند؟ و … .

سپس، ایده محصول یا خدمت خود را توصیف کنید و در مورد تاثیر اولیه آن ایده بر سبک زندگی یا کاری بازار هدف بپرسید. توصیف ایده می‌تواند یک ویدیو یا یک جمله باشد. افراد باید بتوانند در ۲۰ ثانیه متن شما را بخوانند یا در ۴۰ ثانیه ویدیو را تماشا کنند. هدف اعتبارسنجی ایده است نه بررسی جزییات کارکردی؛ بنابراین موجز و مختصر ایده محصول/خدمت موردنظر را توصیف کنید.

سپس با یک سوال درجه‌بندی بپرسید: چقدر احتمال دارد این محصول/خدمت را بخرید. و با افزودن شرط، از آن‌هایی که پاسخ‌ داده‌اند به هیچ عنوان، دلیل آن‌را جویا شوید.

۳. تمایل به پرداخت پول: برای سنجش میزان تمایل افراد به پرداخت پول، از روش وَن‌وستندرپ(Van Westendorp) استفاده کنید؛ چهار سوال باز شامل:

  • از نظر شما،‌این محصول/خدمت با چه قیمتی بسیار گران خواهد بود؟
  • از نظر شما، این محصول/خدمت با چه قیمتی بسیار ارزان خواهد بود تا جاییکه به کیفیت آن شک خواهید کرد؟
  • از نظر شما، این محصول/خدمت با چه قیمتی گران است ولی همچنان تمایل به خرید آن دارید؟
  • از نظر شما، این محصول/خدمت در چه قیمتی بسیار رقابتی است و مبلغ پرداختی در مقابل ارزش آن صرفه دارد؟

عموما در کسب‌و‌کارهای B2B، جمع‌آوری داده از حدود ۲۰۰ پرسشنامه و انجام ۲۰ تا ۳۰ مصاحبه برای اعتبارسنجی بازار محصول/خدمت جدید مناسب است. در بازارهای B2C، این تعداد باید بسیار بیشتر باشد تا نتایج از اطمینان آماری خوبی برخوردار باشند.

توصیه‌های پایانی

  • برای انجام نظرسنجی تحقیقات بازار از «پُرس‌لاین» استفاده کنید تا ضمن صرفه‌جویی زمانی و مالی فراوان، در یک پلت‌فرم کلیه مراحل ساخت، توزیع و گزارش‌گیری پرسشنامه تحقیقات بازار را در اختیار داشته باشید.
  • نسبت به جمع‌آوری بیش از اندازه داده، اغوا نشوید و خود را در حجم زیادی از داده‌ها غرق نکنید. ضمن اینکه هدف از تحقیق و اعتبارسنجی بازار را فراموش نمی‌کنید، سطح اطمینانی ۸۰ درصدی را به دلیل عدم قطعیت، برای تصمیم‌های خود قایل شوید.
  • به دوستان و اطرافیان خود برای جمع‌آوری داده و تصمیم‌گیری اتکا نکنید.

 

نقل مطالب بلاگ پُرس‌لاین با ذکر منبع بلامانع است.

ارسال نظر